اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی {نمونه دادخواست + نمونه رای دادگاه}

اثبات مالکیت، یکی از روش های باطل کردن سند رسمی می باشد. منظور از مالکیت، حقی است که مالک نسبت به مال خود دارد و می تواند در آن تصرف، بهره برداری و انتقال داشته باشد. اگر برای یک مال، سند رسمی وجود داشته باشد ولی مالک واقعی بتواند ادعای مالکیت خود را در دادگاه ثابت کند، سند رسمی موجود باطل می شود. برای اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی، فرد باید مدارک و شواهد قوی و محکمه پسند مانند سند یا شهادت شهود داشته باشد. یک وکیل حقوقی در تهران و شهرهای دیگر، به دلیل آگاهی کامل و آشنایی با قوانین و راه های اثبات مالکیت، می تواند نقش موثری در پرونده ایفا کند.

روش های اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی

مالک برای این که بتواند مالکیت خود را ثابت کند، نیاز به مدارک و شواهد دارد. برخی از روش های اثبات مالکیت به شرح زیر است:

1. اثبات مالکیت با شاهد

شهادت شهود، یکی از ادله اثبات ادعا محسوب می شود و نقش مهمی در اثبات مالکیت دارد. شهود باید به طور کامل، از مالک بودن شخص مدعی اطلاع داشته باشند و با صداقت کامل شهادت دهند.

2. اثبات مالکیت با سند رسمی

سند رسمی اعتبار قانونی زیادی دارد. این سند که در دفاتر اسناد رسمی تنظیم و ثبت می شود، بهترین دلیل برای اثبات مالکیت به شمار می آید.

3. اثبات مالکیت با سند عادی

سند عادی بر خلاف سند رسمی است. این سند، خارج از دفاتر اسناد رسمی تنظیم می شود و اعتبار و ارزش قانونی کمتری نسبت به سند رسمی دارد.

نمونه دادخواست اثبات مالکیت و ابطال سند

ریاست محترم شعبه … دادگاه عمومی حقوقی شهرستان …

با سلام و احترام

اینجانب … فرزند … به نشانی …، با تقدیم این دادخواست، به استحضار می‌رساند:

خواهان:
نام و نام خانوادگی: …

نشانی: …

خوانده:
نام و نام خانوادگی: …

نشانی: …

وکیل (در صورت وجود):
نام و نام خانوادگی: …

نشانی: …

خواسته:

• صدور حکم بر اثبات مالکیت خواهان نسبت به پلاک ثبتی شماره … واقع در بخش … ثبتی شهرستان …
• ابطال سند رسمی شماره … تنظیمی در دفترخانه شماره … به نام خوانده
• الزام اداره ثبت اسناد و املاک مربوطه به اصلاح سند مالکیت

دلایل و مستندات:

• تصویر سند مالکیت اولیه
• استشهادیه محلی
• شهادت شهود
• تصرفات ید طولانی خواهان
• نقشه ثبتی یا پلاک ثبتی
• نظریه کارشناس رسمی دادگستری (در صورت نیاز)
• سایر دلایل و مدارک مثبته

شرح ماجرا:
اینجانب خواهان، مالک قانونی ملک مورد دعوی واقع در پلاک ثبتی شماره … واقع در بخش … شهرستان … می‌باشم که این ملک را از طریق … (ارث، بیع، مصالحه و…) به‌دست آورده‌ام و سال‌ها در آن تصرف داشته‌ام. اما متأسفانه اخیراً مطلع شدم که خوانده بدون هیچ‌گونه حقی و با سوءاستفاده از برخی اسناد جعلی و بدون اطلاع اینجانب، اقدام به اخذ سند رسمی مالکیت به نام خود نموده است.

نظر به اینکه سند رسمی مذکور خلاف واقع و بدون رعایت تشریفات قانونی تنظیم گردیده و موجب تضییع حقوق بنده شده است، لذا با عنایت به دلایل و مستندات پیوست، مستنداً به مواد 22، 47، 48 و 70 قانون ثبت اسناد و مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی، تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر اثبات مالکیت، ابطال سند رسمی و اصلاح سند مالکیت را از آن مقام محترم دارم.

با تقدیم احترام
امضاء – تاریخ

نمونه رای اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی

نمونه رأی دادگاه: اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی
شماره دادنامه: 9809970225000XXX
تاریخ صدور: 1400/04/25
مرجع صادرکننده: شعبه … دادگاه عمومی حقوقی شهرستان …
خواهان: آقای الف.ب
خوانده: آقای ج.د
خواسته: اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی شماره … تنظیمی در دفترخانه شماره …

رأی دادگاه
در خصوص دعوای آقای الف.ب به طرفیت آقای ج.د به خواسته اثبات مالکیت نسبت به ملک پلاک ثبتی شماره … بخش … شهرستان … و ابطال سند رسمی تنظیم‌شده به شماره … مورخ … در دفترخانه اسناد رسمی شماره … به نام خوانده؛

با توجه به محتویات پرونده، سند عادی بیع مورخ … تنظیم‌شده فی‌مابین خواهان و مالک سابق ملک، همچنین گواهی تصرف مستمر و ید طولانی خواهان در ملک موضوع دعوا، استشهادیه محلی، نظریه کارشناسی رسمی دادگستری مبنی بر تقدم معامله خواهان نسبت به سند رسمی خوانده و نیز عدم ارائه دلیل موجه از سوی خوانده برای اثبات اصالت معامله منتهی به سند رسمی؛

و نظر به اینکه طبق مواد 22، 47، 48 و 70 قانون ثبت، اصل بر اعتبار سند رسمی است، لیکن در صورت اثبات تقدم معامله با سند عادی همراه با تصرفات عرفی و مستمر خریدار، و وجود دلایل قوی دال بر بی‌اعتباری سند رسمی، امکان صدور حکم بر ابطال سند رسمی وجود دارد.

بنابراین، دادگاه ادعای خواهان را وارد و موجه تشخیص داده و مستنداً به مواد 198، 219، 220، 223، 1257 قانون مدنی و ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی و نیز ماده 70 قانون ثبت اسناد و املاک، حکم به موارد زیر صادر می‌نماید:

اثبات مالکیت خواهان آقای الف.ب نسبت به ملک پلاک ثبتی شماره … واقع در بخش … شهرستان …

ابطال سند رسمی شماره … مورخ … تنظیمی در دفترخانه شماره … به نام خوانده آقای ج.د

الزام اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان … به اصلاح سند مالکیت به نام خواهان

رأی صادره حضوری و ظرف مدت 20 روز از تاریخ ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان … می‌باشد.

رئیس شعبه … دادگاه عمومی حقوقی شهرستان …
(امضاء و مهر)

در چه صورت می توان سند رسمی را باطل کرد؟

علاوه بر اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی، عوامل دیگری وجود دارند که در صورت وقوع هر کدام، می توان سند رسمی را باطل کرد. موارد زیر برخی از عوامل ابطال سند رسمی هستند:

1. باطل شدن سند به دلیل صوری بودن

منظور از جعلی بودن یک سند، غیر واقعی بودن آن است. اگر انتقال به دلایلی مانند فرار از پرداخت بدهی یا سایر دلایل انجام شده باشد، می توان برای ابطال سند طرح دعوا کرد؛ به شرکی که غیر واقعی بودن معامله را بتوان ثابت کرد.

2. ابطال سند رسمی به علت جعلی بودن

یکی از دلایلی که باعث ابطال سند رسمی می شود، اثبات جعلی بودن آن است. اگر با مدارک و دلایل کافی، جعلی بودن سند ثابت شود، می توان برای ابطال سند در دادگاه درخواست داد.

3. باطل شدن سند به علت انجام معاملات معارض

معاملات معارض، معاملاتی هستند که با هم همخوانی ندارند. برای مثال، ممکن است یک ملک، به طور همزمان به چند نفر فروخته شود. در این شرایط، اولین معامله صحیح است و سندهای دیگر باطل می شوند.

4. ابطال سند در صورت محجور بودن

اگر شخصی که معامله انجام داده، محجور بوده و دارای اهلیت نباشد، می توان سند رسمی را باطل کرد. منظور از محجور بودن این است که شخص رشید نباشد و به جنون دچار باشد.

5. باطل شدن سندی که برای تضمین ثبت شده است

گاهی ممکن است فردی نسبت به شخصی بدهکار باشد و ملک و دارایی خود را به منظور ضمانت پرداخت دین، به او انتقال دهد؛ با این شرط که پس از ادای دین، آن را پس بگیرد. اگر پس از پرداخت بدهی، شخص مقابل از برگرداندن دارایی خودداری کند، امکان ابطال سند رسمی تنظیم شده وجود دارد.

6. باطل بودن سند مالکیت به علت توقیف بودن ملک

طبق قانون، معامله اموال توقیفی باطل است. اگر در این شرایط معامله انجام شود، می توان از طریق مراجع قضایی سند رسمی را باطل کرد.

7. ابطال سند رسمی در صورت اشتباه در تفکیک ملک

اگر ملک به اشتباه تفکیک شده باشد و این کار باعث تضییع حق مالک یا مالکان ملک های مجاور شود، می توان سند رسمی را باطل کرد.

8. باطل کردن سند به دلیل فوت مالک و انجام انحصار وراثت

اگر مالک اصلی فوت کند و ورثه کار انحصار وراثت را انجام دهند، با ارائه گواهی حصر وراثت، می توان سند آن را باطل کرد. پس از ابطال سند قدیمی، سند جدید به نام ورثه صادر می شود.

مرجع صالح برای اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی

مرجع صالح برای رسیدگی به اثبات مالکیت و باطل کردن سند رسمی، دادگاه حقوقی است. این دعوا با توجه به منقول یا غیر منقول بودن مال، در دادگاه حقوقی محل سکونت خوانده یا خواهان یا محل عقد قرارداد مطرح می شود.

برای ابطال سند چه مدارکی لازم است؟

برای باطل کردن سند رسمی مدارک زیر مورد نیاز است:

• مدارک هویتی شناسنامه و کارت ملی
• دادخواست ابطال سند رسمی
• کلیه مدارک و شواهدی که به اثبات مالکیت و باطل کردن سند رسمی کمک می کنند.

مراحل ابطال سند رسمی

• اولین مرحله برای باطل کردن سند رسمی، ثبت دادخواست در دفتر خدمات قضایی است. کلیه مدارک و اسناد مربوط به موضوع نیز باید ضمیمه درخواست شوند.
• دادخواست در دادگاه بررسی می شود و در صورت کافی بودن مدارک و شواهد، پرونده به دفتر ثبت اسناد و املاک ارجاع داده می شود.
• در اداره ثبت، مدارک بررسی شده و برای پیوست به پرونده ثبتی مربوطه به بایگانی فرستاده می شوند.
• پرونده ابطال سند رسمی تشکیل می شود.
• اگر در بررسی مجدد، مدارک و اسناد نقصی نداشته باشند، حکم اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی تایید می شود.
• در آخرین مرحله، سند فعلی باطل شده و پیش نویس سند مالکیت جدید تنظیم می شود. سپس مراتب انتقال سند انجام می شود.

جمع بندی؛ ثابت کردن مالکیت و ابطال سند رسمی

در صورتی که سند به نام مالک اصلی نباشد، او می تواند برای اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی اقدام کند. برای این کار به اسناد و مدارک کافی و معتبر مانند سند رسمی و عادی و شهادت شهود نیاز دارد. باطل کردن سند رسمی در شرایط خاصی مانند صوری بودن معامله، جعلی بودن سند، ثبت سند برای تضمین و توقیف بودن ملک مورد معامله نیز انجام می شود. باطل کردن اسناد رسمی با توجه به نیاز به مدارک و شواهد خاص،  فرایند پیچیده ای دارد؛ به همین دلیل نیاز به حضور یک وکیل احساس می شود. آگاهی وکیل و اشراف او بر قوانین، شانس موفقیت در پرونده را افزایش می دهد. گروه حقوقی عدالت، همراه شما در چالش های سخت هستند و به شما کمک می کنند تا حق خود را بگیرید.

سوالات متداول در مورد اثبات مالکیت و ابطال سند رسمی

فرایند ابطال سند رسمی چقدر طول می کشد؟

فرایند باطل کردن اسناد رسمی، با توجه به عواملی مانند میزان مدارک و شواهد، شلوغی دادگاه ها و… بین 2 ماه تا 12 ماه طول می کشد.

سند مالکیت معارض چیست؟

سند مالکیت معارض سندی است که برای ملک صادر شده؛ در حالی که ملک سند دیگری داشته است.